USGS - science for a changing world

Timthriall an Uisce (The Water Cycle), Gaeilge (Irish)

Timthriall an Uisce (The Water Cycle), Gaeilge (Irish)

Bíonn uisce an Domhain de shíor ag gluaiseacht. Is é timthriall an uisce (nó an timthriall hidreolaíoch mar a thugtar air uaireanta) a chuireann síos ar shíorghluaiseacht an uisce ar dhromchla an Domhain, os cionn an dromchla, agus thíos faoi. Bíonn staid an uisce á hathrú de shíor idir leacht, gal, agus leac oighir. Tarlaíonn na próisis sin i bhfaiteadh na súl agus thar na milliúin bliain.

 Timthriall an Uisce -Diagram

Dáileadh domhanda an uisce

Féach an chairt thíos chun míniú garbh a fháil ar na háiteanna ina bhfuil uisce an Domhain. Faoin am seo, tuigeann tú go gcuireann timthriall an uisce síos ar ghluaiseacht uisce an Domhain. Mar sin, tuigfidh tú go léirítear uisce an Domhain ar phointe ar leith sa chairt agus sa tábla thíos.Má sheiceálann tú arís i gceann míle nó milliún bliain, is dócha go mbeidh athrú tagtha ar na huimhreacha seo!

Tá thart ar 1385.9 milliún ciliméadar ciúbach uisce ar domhan ar an iomlán, ach tabhair faoi deara gur sáile é breis is 96 faoin gcéad den uisce sin. Anuas air sin, tá breis is 68 faoin gcéad den fhionnuisce gafa i leac oighir agus in oighearshruthanna. Tá 30 faoin gcéad eile den fhionnuisce sa talamh. Níl ach thart ar 93,100 ciliméadar ciúbach uisce (22,300 míle ciúbach) le fáil i bhfoinsí fionnuisce dromchla amhail aibhneacha agus lochanna. Níl ansin ach thart ar an 1/150ú cuid d'aon faoin gcéad den uisce iomlán. Ach is ó aibhneacha agus ó lochanna a fhaightear mórchuid an uisce a úsáideann daoine gach aon lá.

Cá bhfuil uisce an Domhain?

Féach an tábla sonraí thíos chun míniú mionsonraithe a fháil ar na háiteanna ina bhfuil uisce an Domhain. Tá thart ar 1386 milliún ciliméadar ciúbach uisce (333 milliún míle ciúbach) ar domhan ar an iomlán, ach tabhair faoi deara gur sáile é breis is 96 faoin gcéad den uisce sin. Anuas air sin, tá breis is 68 faoin gcéad den fhionnuisce gafa i leac oighir agus in oighearshruthanna. Tá 30 faoin gcéad eile den fhionnuisce sa talamh. Dá bhrí sin, níl ach thart ar 93,100 ciliméadar ciúbach uisce dromchla (22,300 míle ciúbach) le fáil in aibhneacha agus lochanna do dhaoine. Níl ansin ach tuairim is 0.007 faoin gcéad den uisce iomlán, ach tá aibhneacha agus lochanna ar na foinsí is mó den uisce a bhíonn in úsáid againn.

Meastachán amháin ar Dháileadh Domhanda an Uisce
(Tá na huimhreacha slánaithe)
Foinse an uisceMéid uisce (míle ciúbach)Méid uisce (ciliméadar ciúbach)Céatadán
d'fhionnuisce
Céatadán
den uisce iomlán
Aigéin, Farraigí agus Cuanta321,000,0001,338,000,000--96.5
Oighearchaidhpeanna, Oighearshruthanna agus Sneachta Buan5,773,00024,064,00068.71.74
Screamhuisce5,614,00023,400,000--1.69
    Fionnuisce2,526,00010,530,00030.1  0.76
    Sáile3,088,00012,870,000--  0.93
Taise ithreach3,95916,5000.050.001
Oighear grinnill agus talamh síorshioctha71,970300,0000.860.022
Lochanna42,320176,400--0.013
    Fionnuisce 21,83091,0000.260.007
    Sáile20,49085,400--0.006
Atmaisféar3,09512,9000.040.001
Uisce Seascainn2,75211,4700.030.0008
Aibhneacha5092,1200.0060.0002
Uisce Bitheolaíoch2691,1200.0030.0001
Foinse: Caibidil le Igor Shiklomanov "World fresh water resources" in Peter H. Gleick (eagarthóir), 1993, Water in Crisis: A Guide to the World's Fresh Water Resources (Oxford University Press, Nua-Eabhrac).

Water Cycle Home Water Science School Water Resources USGS Home

Accessibility FOIA Privacy Policies and Notices

Take Pride in America logo USA.gov logo U.S. Department of the Interior | U.S. Geological Survey
URL: http://water.usgs.gov/edu/watercycleirish.html
Page Contact Information: Howard Perlman
Page Last Modified: Friday, 02-Dec-2016 12:52:41 EST